کد خبر: ۴۳۲۶۴۹۹

تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۴ - ۲۲:۲۴

راز ماندگاری مکتب حاج قاسم از ولایت‌مداری تا عقلانیت راهبردی

حجت‌الاسلام‌والمسلمین حبیب محمدنژاد گفت: مکتب شهید حاج قاسم سلیمانی مکتبی ریشه‌دار در ولایت الهی، تجربه تاریخی و عقلانیت میدانی است که توانسته در میانه جنگ روایت‌ها از یک باور قلبی کنشی اثرگذار و ماندگار بسازد، مکتبی که با پیوند ایمان و عمل مرز گفت‌وگو و سازش را روشن کرده و تصمیم‌سازی امروز ایران و جبهه مقاومت را با چراغ تاریخ و اصول عاشورایی هدایت می‌کند.

می‌توان گفت شهید حاج قاسم سلیمانی فراتر از یک فرمانده نظامی، نماد ماندگار مقاومت، عقلانیت و ولایت‌مداری بود که شهادتش مهر تأییدی بر سراسر زندگی مجاهدانه‌اش شد.

شخصیتی که در پیوند عمیق با مکتب امام خمینی(ره)، رهبر معظم انقلاب و فرهنگ عاشورا شکل گرفت و با اخلاص، شجاعت، تعبد دینی و آرامش در تصمیم‌گیری، الگویی جاودانه برای جبهه مقاومت بر جای گذاشت  و شهادتش نه پایان یک مسیر، بلکه آغاز تثبیت مکتبی است که نشان می‌دهد ایمان و وفاداری به اصول، چگونه می‌تواند در سخت‌ترین میدان‌ها به قدرت راهبردی و الهام‌بخش برای ملت‌ها تبدیل شود.

به مناسبت شهادت شهید حاج قاسم سلیمانی، خبرنگار ایکنای آذربایجان‌غربی با حجت‌الاسلام‌والمسلمین حبیب محمدنژاد، رئیس دفاتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های آذربایجان‌غربی، گفت‌وگو کرده که در ادامه می‌خوانیم:

ایکنا_ راز ماندگاری مکتب حاج قاسم در عصر جنگ روایت‌ها چیست؟

اگر شهید را به معنای «گواه» و «الگو» بدانیم، بی‌تردید شهید حاج قاسم سلیمانی شایسته عنوان «شهید مقاومت» است و شخصیتی که نه‌تنها در ایران، بلکه در سراسر جهان اسلام و جبهه مقاومت به‌عنوان الگویی ماندگار شناخته می‌شود و شهید سلیمانی شاگرد ممتاز مکتب امام خمینی(ره)، مقام معظم رهبری و در نهایت مکتب امام حسین(ع) بود و همین پیوند عمیق، شخصیت ممتاز و اثرگذار او را شکل داد.

یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های حاج قاسم سلیمانی، ولایت‌مداری بود و با مرور تاریخ کربلا و واقعه عاشورا، برجسته‌ترین ویژگی یاران امام حسین(ع) اطاعت و وفاداری به ولایت است؛ ویژگی‌ای که به‌روشنی در شخصیت حاج قاسم دیده می‌شد.

تعبد عمیق به دین و احکام الهی، روحیه سلحشوری و شهادت‌طلبی، اخلاص در عمل، ارادت قلبی به اهل‌بیت(ع)، سخت‌کوشی مثال‌زدنی و آرامش و طمأنینه در تصمیم‌گیری از جمله ویژگی‌هایی است که به‌صورت توأمان در شخصیت حاج قاسم سلیمانی جمع شده بود.

ایکنا _ ولایت‌مداری چگونه از یک باور قلبی به قدرت تصمیم‌سازی در میدان عمل تبدیل می‌شود؟

انسانی که ریشه در ولایت الهی دارد، طبیعی است که مخلص، شجاع، آرام و شهادت‌طلب باشد و حتی تعبد دینی و دیگر فضایل اخلاقی حاج قاسم نیز از همین روحیه ولایت‌مداری سرچشمه می‌گرفت و به او قدرت تصمیم‌گیری در سخت‌ترین شرایط را می‌بخشید.

ولایت‌مداری در مکتب شهید حاج قاسم سلیمانی تنها یک باور ذهنی یا شعار زبانی نبود بلکه نقطه اتصال «ایمان» و «عمل» به‌شمار می‌رفت و ولایت را قطب‌نمای حرکت خود می‌دانست، به همین دلیل در پیچیده‌ترین میدان‌های امنیتی و سیاسی منطقه دچار تردید و سردرگمی نمی‌شد و باور قلبی به ولایت، برای حاج قاسم به معنای اعتماد عمیق به مسیر حق و رهایی از محاسبات شخصی بود و همین امر به او شجاعت تصمیم‌گیری در لحظات سرنوشت‌ساز می‌بخشید حتی زمانی که هزینه‌ها سنگین و شرایط مبهم بود.

در میدان عمل، این ولایت‌مداری به اطاعت آگاهانه، عقلانیت راهبردی و مسئولیت‌پذیری کامل تبدیل می‌شد، حاج قاسم نه احساساتی عمل می‌کرد و نه منفعل، بلکه با آرامش، تدبیر و شناخت دقیق صحنه تصمیم‌هایی می‌گرفت که هم ریشه در ایمان داشت و هم مبتنی بر واقعیت‌های میدان بود و از همین رو ولایت‌مداری در شخصیت او به یک «قدرت تصمیم‌ساز» تبدیل شد؛ قدرتی که توانست جبهه مقاومت را در سخت‌ترین شرایط حفظ، هدایت و تقویت کند و از یک باور قلبی، یک کنش اثرگذار تاریخی بسازد.

ایکنا _ خط تمایز گفت‌وگو و سازش در مکتب حاج قاسم کجاست؟

«مکتب حاج قاسم سلیمانی» در جبهه مقاومت یکی از ویژگی‌های ممتاز این مکتب، عقلانیت و اعتدال است و در جهان امروز، جریان‌های متعددی در مبارزه با استکبار وجود دارند که یا دچار افراط و تفریط می‌شوند یا تحت تأثیر جناح‌بندی‌های سیاسی و بلوک‌های قدرت جهانی قرار می‌گیرند، اما در مکتب حاج قاسم، عقلانیتی دیده می‌شود که نه تسلیم هیجانات سیاسی می‌شود و نه از اصول خود فاصله می‌گیرد.

در این مکتب هرگز به دشمن اعتماد نمی‌شود و سازش به معنای تسلیم جایی ندارد و قرآن کریم نیز به‌صراحت بر تغییرناپذیری دشمنی دشمنان تأکید کرده و بر این اساس، سازش تنها موجب جسورتر شدن دشمن می‌شود و با این حال، این مکتب مخالف گفت‌وگو نیست، چراکه گفتمان اسلامی را گفتمانی حق و برتر می‌داند.

اگر صلحی عزتمندانه پیشنهاد شود یا دشمن از موضع ضعف درخواست آتش‌بس کند، مکتب حاج قاسم با منطق و از موضع اقتدار تصمیم می‌گیرد و پذیرش آتش‌بس یا گفت‌وگو در چنین شرایطی نشانه ضعف نیست، بلکه جلوه‌ای از قدرت است و آنچه هرگز در این مکتب جایگاهی ندارد پذیرش سلطه دشمن بر جامعه اسلامی بوده و اصل ریشه‌دار در مکتب امام خمینی(ره)، مقام معظم رهبری و نهضت عاشورا محسوب می‌شود.

ایکنا _ مکتب حاج قاسم چگونه تاریخ ایران و منطقه را در تصمیمات امروز بازتاب می‌دهد؟

مکتب حاج قاسم سلیمانی حاصل تجربه‌ای عمیق در طول تاریخ اسلام و تاریخ معاصر ایران و منطقه است؛ از مشروطه و کودتای ۲۸ مرداد گرفته تا انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و تحولات منطقه‌ای و جهانی و این تجربه‌ها به بلوغ عقلانیت این مکتب انجامیده و موجب شده است که با وجود تلخی شهادت‌ها، شیرینی پیروزی، عزت و قدردانی از شهدا در دل‌های مؤمنان زنده بماند.

مکتب حاج قاسم سلیمانی محصول تجربه تاریخی عمیق ایران و منطقه است و به همین دلیل، تصمیمات امروز را با آگاهی از گذشته شکل می‌دهد و او با مطالعه و حضور مستقیم در نقاط مختلف تاریخ معاصر ایران، از مشروطه و کودتای ۲۸ مرداد گرفته تا انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، توانست الگوهایی از مقاومت، عقلانیت و مدیریت بحران را استخراج کند، این تجربه‌ها نه تنها او را در مواجهه با تهدیدهای نظامی و امنیتی آماده کردند، بلکه فهم دقیقی از روابط قدرت در منطقه و نحوه تعامل با بازیگران داخلی و بین‌المللی به او داد و از این منظر، مکتب حاج قاسم، تلفیقی از درس‌های تاریخ و درک شرایط روز است که هر تصمیم را بر پایه منطق، تجربه و اصول مقاومت بنیان می‌گذارد.

در عرصه منطقه‌ای، این مکتب بازتاب واضحی در استراتژی‌های جبهه مقاومت دارد و حاج قاسم با شناخت نقاط ضعف و قوت دشمنان و همچنین ظرفیت‌ها و محدودیت‌های متحدان، توانست راهبردهایی طراحی کند که هم اهداف بلندمدت مقاومت را حفظ کند و هم از فرصت‌های کوتاه‌مدت بهره‌برداری کند و تاریخ برای او چراغ راه بود، نه بار اضافی این نگاه باعث شد که در میدان امروز، تصمیماتی بگیرد که ترکیبی از تجربه گذشته و نیازهای کنونی باشد و در عین حفظ اصول، اثرگذاری عملی و ملموس در میدان داشته باشد.